deccanland

ప్రకృతే నియంత్రిస్తుంది! 7 ప్రకృతే శాసిస్తుంది!! విజ్ఞానశాస్త్ర ప్రయోగాలు వెన్నెల్లో విహారం కాదు!!

ఓ నిజాన్ని గుర్తించడానికి, గుర్తించిన దాన్ని సిద్ధాంతీక రించడానికి, ఆ సిద్దాంతాన్ని ప్రయోగ పూర్వకంగా నిరూపించడానికి, నిరూపించిన దానికి సామాజిక ప్రయోజనం చేకూర్చడానికి విజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తలు, సామాజిక తత్వవేత్తలు జీవితాల్నే ఫణంగా పెట్టాల్సి వస్తుంది. ఎన్నో సవాళ్ళను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. ఆర్థిక ఇబ్బందులు, కుటుంబ సమస్యలు వెంటాడుతుంటే చుట్టూ వుండే సమాజం పిచ్చివారిగా ముద్రవేస్తుంది. నిద్రలేమి, ఆరోగ్య సమస్యలు, సమస్యకు దొరకని గమనం కొన్నిసార్లు ప్రాణాంతకంగా మారు తాయి. ఇలా ఎంతోమంది శాస్త్రజ్ఞులు సామాజిక వికాసానికై, అభివృద్ధికై …

ప్రకృతే నియంత్రిస్తుంది! 7 ప్రకృతే శాసిస్తుంది!! విజ్ఞానశాస్త్ర ప్రయోగాలు వెన్నెల్లో విహారం కాదు!! Read More »

బాసరలో జైనబసదులు, శివాలయాలు, సతిశిలలు, శాసనాలు:

బాసర ప్రస్తుతం నిర్మల్‍ జిల్లా(ఒకప్పుడు ఆదిలాబాద్‍ జిల్లా)లో వుంది. బాసర నిజానికి ఒక ఊరు కాదు. ఐదు గ్రామాల సముదాయం. 1. బాసర, 2. రేణుకాపురం, 3. మహదాపురం, 4. రత్నాపురం, 5. మయిలాపురం. ప్రస్తుతం బాసర, మయిలాపురం మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. మిగిలిన ఊర్లు రెవెన్యూ రికార్డుల్లో మాత్రమే ఉన్నాయి. బాసరలో జ్ఞానసరస్వతిని వ్యాసుడు ప్రతిష్టించినట్లు చెప్పబడుతున్నది. కాని, ఈ ప్రాంతాన్ని ఒకప్పుడు పాలించిన కరికాళచోళ రాజైన రెండవ బిజ్జలదేవుడే ఇక్కడ ఆలయాలను నిర్మించినాడని చరిత్రకారులు అభిప్రాయం. తాను జైనుడు. అతని బావ …

బాసరలో జైనబసదులు, శివాలయాలు, సతిశిలలు, శాసనాలు: Read More »

సాహిత్యంలో కోర్టులు – చట్టాలు

సాహితీ మిత్రుడు జయప్రకాశ్‍, తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ సౌజన్యంతో ‘కావ్యగానం’ పేరుతో ప్రసిద్ధ కవులతో ‘కావ్యగానం’ చేయిస్తున్నాడు. అందులో భాగంగా 14వ ‘కావ్యగానాన్ని’ నాతో చేయించాడు. కోర్టులు, పోలీస్టేషన్ల నేపథ్యంతో నేను రాసిన ‘హాజిర్‍హై’ని కావ్యగానం చేశాను. ఈ కవితా సంపుటి మీద ప్రముఖ కవి ఎన్‍ గోపి ఇండియాటుడే తెలుగు పత్రికలో చాలా మంచి వ్యాసం రాసి ఇది జంబో మాత్రమే రాయగలిగే కవితలు అన్నాడు. ఆ తరువాత న్యాయవాద మిత్రుడు కె. జితేంద్రబాబు మూసీ మాసపత్రికలో చాలా మంచి వ్యాసం రాశాడు. ఈ …

సాహిత్యంలో కోర్టులు – చట్టాలు Read More »

వరిలో వచ్చే చీడ పీడలు – నివారణ

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా పండించే పంటలలో విస్తీర్ణం పరంగా వరి మొదటిస్థానంలో ఉంటుంది. వరిని వివిధ జిల్లాల్లో వాటికి అనువైన నేలల్లో సాగుచేస్తారు. తెలంగాణలో ప్రధానమైన ఆహారపంట కాబట్టి వరిలో అధిక దిగుబడినిచ్చే రకాలు వాడకంలోకి వస్తున్నాయి. (ఆర్‍ఎన్‍ఆర్‍15048, కెఎన్‍ఎం 118, జెజిఎల్‍ 18047)వరిని ఖరీఫ్‍, రబీ కాలంలో సాగుచేయడం వలన వివిధ రకాల చీడపీడలు, తెగుళ్ళు ఆశించడం వలన దిగుబడులు తగ్గుటకు కారణమవు తున్నాయి. అందులన అధిక దిగుబడులను సాధించడానికి చీడపీడలను, తెగుళ్ళను నివారించాలి. వరిని …

వరిలో వచ్చే చీడ పీడలు – నివారణ Read More »

తెలంగాణా ప్రాచీన శివాలయాలు

భారతదేశంలో మొట్టమొదటి ఆలయాలు తెలంగాణలో బయటపడ్డాయి – నాగార్జునకొండలో, కృష్ణానది ఉత్తర తీరపు నల్లమల అడవుల్లో. నాగార్జునసాగర్‍ ప్రాజెక్టు కడుతున్నప్పుడు భారత పురావస్తుశాఖ నాగార్జున కొండ పరిసరాల్లో చేపట్టిన తవ్వకాల్లో అనేక శివాలయాలు వెలుగు చూశాయి. ఇవి క్రీ.శ.2వ శతాబ్దం నుండి నిర్మించబడ్డాయి. రెండవ శతాబ్దంలో తెలంగాణను పాలించిన శాతవాహనులు తాము పశుపతిని… అంటే శివున్ని, గౌరిని… అంటే పార్వతిని పూజించామని చెప్పుకున్నారు. కాని దేవాలయాలను కట్టించామని చెప్పుకోలేదు. శాతవాహనుల తర్వాత… అంటే క్రీ.శ.3వ శతాబ్దంలో తెలంగాణను పాలించిన ఇక్ష్వాకులు దేవాలయాలను కట్టించారు, …

తెలంగాణా ప్రాచీన శివాలయాలు Read More »

మూసిలావిడ-సొరకాయ బుర్ర

చాలా కాలం క్రితం ఒక ఊళ్ళో ఒక ముసలావిడ ఉండేది. ఆమెకు పుట్టెడు గూని ఉండేది. ఆ ముసలావిడ రెండు కుక్కలను పెంచేది. వాటిని లింగు, లిటుకు అంటూ ముద్దుగా పిలిచేది. ఒకసారి ఆ ముసలావిడకి తన మనుమరాలిని చూడాలనిపించింది. మనుమరాలి ఊరికి వెళ్లాలంటే అడవిదాటి వెళ్లాలి. ‘ముసలిదాన్ని, నన్నెవరేం పీక్కుతింటారు’ అని బయలు దేరింది. వెళ్ళేముందు తన కుక్కలను పిలిచి ‘‘నేను లేనని ఊరు పట్టుకు తిరగకండి. ఇంటి పట్టునే ఉండండి’ అని చెప్పింది. ‘సరే’ …

మూసిలావిడ-సొరకాయ బుర్ర Read More »

వికసించిన నూరు పూలు

నూరు పూలు వికసించనీ, వేయి భావాలు పరిమళించనీ..ది నూరవ సంచిక. తెలంగాణ మలిదశ ఉద్యమం ఉధృతంగా సాగుతున్న సమయంలో సెప్టెంబర్2012లో తొలి సంచిక వెలువడింది. ఒక సామాజిక రాజకీయ మాసపత్రికగా దక్కన్ లాండ్ నిరాటంకంగా నూరు సంచికలు వెలువడటం సంతోషదాయకం. సమైక్య పాలనలో తెలంగాణ ప్రజలకు అందుబాటులో లేని తెలంగాణ ప్రాచీన చరిత్ర, వారసత్వ సంపద, భాష-సాహిత్యం- జానపద కళారూపాలతో కూడిన సాంస్కృతిక వైభవం, పోరాట తెగువ వంటి తరతరాల మౌలిక సంపదతో పాటు, సమైక్య పాలకుల అధిపత్యవిధానాలు, వివక్షత, నీరు, నిధులు, నియామకాలు వంటి ప్రాధాన్యతా …

వికసించిన నూరు పూలు Read More »

వేముల పెరుమాళ్ళు

ఇంటికి వాకిలి సాక్షి అన్నట్టు ఈ తెలుగింటికి, ఈ తెలంగాణ ఇంటికి వాకిలి లాంటి వాడు వేముల పెరుమాళ్ళు. తెలుగు భాషా సంస్కృతుల గూర్చి, తెలుగు జీవనానికి సంబంధించిన జాతీయాల గూర్చి వేముల పెరుమాళ్ళు ఒక జీవిత కాలపు కృషి చేశారు. అయితే ఆ కృషి గురించి తెలుగు సాహితీ లోకంలో జరగాల్సినంత చర్చ జరగకపోవడం విచారకరం. పెరుమాళ్ళు మాటల్లోనే చెప్పాలంటే మన సాహిత్య చర్చలన్నీ ‘ఉత్తుత్తి పుట్నాలు – మూడు మూడు కుప్పలన్నట్లుగా సాగుతున్నాయి’. మంచి మనిషిగా, నిగర్విగా …

వేముల పెరుమాళ్ళు Read More »

ప్రణయ – చరిత్రకు పట్టం

తెలుగునాట ఎంతోమంది సాహితీవేత్తలు తమ ఇంటి పేరు తోనే ప్రసిద్ధులు. ఆ రచయితలు సీమాంధ్ర ప్రాంతం వారైనా వారి ఇంటిపేర్లున్న ఊళ్లు తెలంగాణలో ఉన్నాయి. వాళ్లు కూడా తమకు తెలంగాణాతో అనుబంధమేదో ఉన్నదనే భావించారు. ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు తాము పౌరోహిత్యం చేస్తున్న/ నివసిస్తున్న ఊరిపేర్లనే ఇంటిపేరుగా స్థిరపరచుకున్నారు. అట్లాంటి వారిలో రాచకొండ విశ్వనాథశాస్త్రి, కందుకూరు వీరేశలింగం, రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, ముదిగొండ వీరభద్రమూర్తి, ఆదిభట్ల నారాయణ దాసు, తెలకపల్లి రవి ఇట్లా కొన్ని వందలమంది పండితులు, రచయితలున్నారు. ఇంకా చెప్పాలంటే వారందరికీ …

ప్రణయ – చరిత్రకు పట్టం Read More »

అలనాటిమేటి తెలంగాణ శాసనాలు-4 బాదామీ చాళుక్య మొదటి విక్రమాదిత్యుని కొల్లాపురం రాగిరేకు శాసనం(క్రీ.శ.672)

కొల్లాపురం. మళ్లీ అలంపురం తరువాత నేను జీవితంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన రెండో తెలంగాణా పట్టణం. అలంపురంలో ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పుడు మహబూబ్‍నగర్‍ జిల్లా, కొల్లాపూర్‍ తాలూకా, జటప్రోలు దేవాలయాలు శ్రీశైలం జలాశయ నీటి ముంపుకు గురౌతున్నందున, వాటిని ఎగువకు తరలించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. కొల్లాపురంలో అందుకోసం దేవదాయశాఖ, సబ్‍డివిజన్‍ ఉన్న జటప్రోలు, మంచాలకట్ట, మల్లేశ్వరం, చిన్నమారూరు దేవాలయాల చిత్రాలు గీసి, రాయి రాయికీ నంబర్లు వేసే పనికి చాలా మంది శిల్పులు కావాలి. గాబట్టి అలంపూరు నుంచి నన్ను కొన్నాళ్లపాటు కొల్లాపూరుకు డిపుటేషన్‍ మీద …

అలనాటిమేటి తెలంగాణ శాసనాలు-4 బాదామీ చాళుక్య మొదటి విక్రమాదిత్యుని కొల్లాపురం రాగిరేకు శాసనం(క్రీ.శ.672) Read More »