deccanland

పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించే గిరిజనుల కల్పవృక్షం!

పేదవాడి కలప, ఆకుపచ్చ బంగారంగా పేరొందిన వెదురు- అడవులకు స్థిరీకరణ శక్తిగా పనిచేస్తుంది. అడవుల్లో వర్షాల ధాటికి మట్టి కొట్టుకొని పోకుండా నిలువరిస్తుంది. అడవులపై ఆధారపడిన గిరిజనులతోపాటు, గ్రామీణుల జీవితాలతోనూ వెదురు పెనవేసుకుపోయింది. జీవనోపాధి మార్గంగానే కాకుండా, సామాజిక, సాంస్కృతిక, మతపరమైన కార్యకలాపాల్లోనూ ఒక భాగంలా మారింది. వెదురుకు ఉన్న బహుళ ప్రయోజనకర లక్షణాల కారణంగా గిరిజనులు తదితరులకు ఆదాయ, ఉపాధి కల్పనలో తోడ్పడుతోంది. గిరిజనుల వేట, ఆహార సేకరణ, వ్యవసాయ పనిముట్లు, సంగీత వాయిద్యాలు, గృహోపకరణాలు …

పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించే గిరిజనుల కల్పవృక్షం! Read More »

పురాతన ధాన్యం- చిరుధాన్యాల పుణరాగమనం మిల్లెట్‍ మ్యాన్‍ ఆఫ్‍ ఇండియా డా. ఖాదర్‍ వలికి ఆక్స్ ఫర్డ్ గ్రామర్‍ స్కూల్‍ సత్కారం

నవంబర్‍ 18న హైదరాబాద్‍, హిమాయత్‍నగర్‍లోని ఆక్స్ఫర్డ్ గ్రామర్‍ స్కూల్‍ యాజమాన్యం పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహిత డాక్టర్‍ ఖాదర్‍ వలికి ఆతిథ్యమిచ్చి సత్కరించారు. ఈ సందర్భంగా సత్కారగ్రహీత డాక్టర్‍ ఖాదర్‍వలి మాట్లాడుతూ.. వరి మరియు గోధుమ వంటి సాంప్రదాయ ప్రధాన పంటల నుండి ప్రపంచ ఆహార ఉత్పత్తి మరియు మానవ ఆరోగ్యంపై మన ద•ష్టిని మరల్చవలసిన అవసరాన్ని డాక్టర్‍ వలి చెప్పారు. అతను కొర్రలు, ఊదలు, సామలు, అరికలు, అండు కొర్రలు, సజ్జలు, రాగులు, వరిగలు మరియు జొన్నలు …

పురాతన ధాన్యం- చిరుధాన్యాల పుణరాగమనం మిల్లెట్‍ మ్యాన్‍ ఆఫ్‍ ఇండియా డా. ఖాదర్‍ వలికి ఆక్స్ ఫర్డ్ గ్రామర్‍ స్కూల్‍ సత్కారం Read More »

సాదిక్‍ అంటే నిరంతర చలనం!

ఒక సంఘ సేవకుడి గురించి మాట్లాడుకుందాం. ఒక మనసున్న స్నేహితుడి గురించి మాట్లాడుకుందాం. ఒక సాహిత్య ప్రేమికుడి గురించి మాట్లాడుకుందాం. సాహిత్యానికి నాలుగు చక్రాల కాళ్ళిచ్చి తోపుడుబండి పేరిట ఊరూరా చేర్చిన కార్యకర్త గురించి మాట్లాడుకుందాం. చదువుకోవడానికి ఆర్ధికసాయం అవసరమైన వాళ్ళకు నేనున్నానని అండగా నిలబడ్డ ఒక చేయూత గురించి మాట్లాడుకుందాం. ఒక జర్నలిస్ట్ గురించి ఒక ఆధునిక పెళ్లిళ్ల పేరయ్య గురించి ఒక ప్రేమికుడి గురించి హిందీ పాటల పిచ్చిలో రెండు చెవులు కోసేసుసుకున్న వ్యక్తి …

సాదిక్‍ అంటే నిరంతర చలనం! Read More »

పిల్లల గ్రంథాలయాలు – ప్రాముఖ్యత

57వ జాతీయ గ్రంథాలయ వారోత్సవాలపై కార్యక్రమం బాల చెలిమి తెలంగాణ రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం సహకారంతో, హిమాయత్‍నగర్‍, హైదరాబాదులోని ఆక్స్ఫర్డ్ గ్రామర్‍ స్కూల్‍ కలసి నవంబర్‍ 19న, 57వ జాతీయ గ్రంథాలయ వారోత్సవాల సందర్భంగా ‘‘పిల్లల గ్రంథాలయాలు మరియు వాటి ప్రాముఖ్యత’’ పై కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమం తెలంగాణ రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం, అఫ్జల్‍గంజ్‍, హైదరాబాదులో జరిగింది. ఈ కార్యక్రమానికి చిల్డ్రన్స్ ఎడ్యుకేషనల్‍ అకాడమీ ఛైర్మన్‍ మరియు బాలచెలిమి ప్రధాన సంపాదకులు, వేదకుమార్‍ మణికొండ అధ్యక్షత …

పిల్లల గ్రంథాలయాలు – ప్రాముఖ్యత Read More »

బి.భానుప్రకాష్‍

బొల్లంపల్లి భానుప్రకాష్‍ – తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సుప్రసిద్ధ నటులు, దర్శకులు. 1950 నుండి 2009 వరకు తెలుగు రంగస్థలాన్ని ఏలిన కళాకారుల్లో భానుప్రకాష్‍ ఒకరు. 50 సంవత్సరాలకు పైగా రంగస్థలం మీద తన ప్రతిభతో ప్రేక్షకలోకాన్ని అలరించిన నటరాజమూర్తి భానుప్రకాష్‍. వెయ్యికి పైగా నాటకాల్లో నటించి, వందకు పైగా నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించి తెలుగు నాటకరంగానికి విశేష సేవ చేసిన తెలంగాణ బిడ్డ. 1939 ఏప్రిల్‍ 21న నల్లగొండ పట్టణంలో కీ.శే. అండాళమ్మ వేంకటిహరి దంపతులకు …

బి.భానుప్రకాష్‍ Read More »

భారతదేశంలో జలరవాణా వ్యవస్థ

సువ్యవస్థితమైన జలరవాణా సౌకర్యాలు ఉన్న దేశాలు ఆర్దికంగా కూడా బలంగా ఉంటాయి. ఇందుకు ఉదాహరణలు చైనాలో మూడునదుల్లో జలరవాణాతో పాటు ప్రపంచంలో అతిపెద్ద మానవనిర్మితమైన జలరవాణాకు అనుకూలమైన ఒక కాలువ ఉంది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో మిసిసిపినది, ఇతర నదీ వ్యవస్థలలో అత్యధిక జలరవాణా జరుగుతుంది. ఐరోపా ఖండంలో అనేక దేశాలను కలుపుతూ రైన్‍ నది మరియు డాన్యూబ్‍ నదులలో జలరవాణా జరుగుతుంది. రష్యాలో బాల్టిక్‍ సముద్రం నుండి నల్లసముద్రం వరకు విస్తరించిన జలరవాణా జరుగుతుంది. భారతదేశంలో …

భారతదేశంలో జలరవాణా వ్యవస్థ Read More »

సదర్‍ వేడుక సాంస్కృతిక అస్థిత్వం!

సదర్‍ పండగ హైదరాబాద్‍ మహానగరంలో జరిగే ప్రధాన ఉత్సవాల్లో ఒకటి. నిజాం కాలం నుంచి ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్వహిస్తున్న ఈ వేడుకలు యాదవుల సాంస్కృతిక అస్థిత్వాన్ని ఆవిష్కరిస్తాయి. ఈ పండగను నగరంలోని యాదవ కులస్తులు మాత్రమే జరుపుకుంటారు. దీపావళి ఉత్సవాల్లో భాగంగా, దీపావళి ముగిసిన రెండో రోజున అంగరంగ వైభవంగా జరుపుకుంటారు. దీనిని దున్నపోతుల ఉత్సవంగా కూడా వ్యవహరిస్తారు. ‘సదర్‍’ అంటే హైదరాబాదీ వ్యవహారికం ప్రకారం ‘ప్రధానమైనది’ అని అర్థం. యాదవ కులస్తులు ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రధాన ఉత్సవంగా …

సదర్‍ వేడుక సాంస్కృతిక అస్థిత్వం! Read More »

‘‘చిట్టీ ఆయీహై, ఆయీహై, ఆయీహై’’

నైజాంల కాలంలో కొన్ని పేర్లు ‘‘ఖానా’’లతో ముడిపడి వుండేవి. ఉదాహరణకు జైల్‍ ఖానా లేదా ఖైద్‍ఖానా, దవాఖానా, హమామ్‍ ఖానా, దివాన్‍ ఖానా, జజ్గీఖానా (ప్రసూతి ఆసుపత్రి) పాగల్‍ఖానా (మెంటల్‍ ఆసుపత్రి), కార్ఖానా, ఫీల్‍ఖానా, షరాబ్‍ ఖానా (బార్‍), పాయిఖానా, టపాఖానా లేదా డాక్‍ ఖానా.పురానాపూల్‍ నుండి కార్వాన్‍ వెళ్లే దారిల టప్పాచబూత్రా అని ఒక స్థలం వస్తుంది. ఖుతుబ్‍ షాహీల కాలంలో అదొక సెంట్రల్‍ పోస్ట్ ఆఫీస్‍. నగరంలో నలుమూలలా ఉత్తరాలు (టపా) అక్కడి నుండే …

‘‘చిట్టీ ఆయీహై, ఆయీహై, ఆయీహై’’ Read More »

ఒకప్పుడు నిత్యకళ్యాణం పచ్చతోరణం నేడేమో ఛిన్నాభిన్న శిథిలావరణం!

ఘన్‍పురం, ములుగు ఘనపురంగా అపురూప ఆలయ సముదాయానికి నిలయం. కాకతీయ గణపతిదేవచక్రవర్తి, తెలుగు నేలనంతా సుభిక్షంగా, సర్వకళాశోభితంగా, సాహితీ వైభవ తోరణంగా పాలిస్తున్న రోజుల్లో ఆయన సామంతుడైన గణపతి రెడ్డి ప్రభువుపై భక్తితో, ఆలయ నిర్మాణంపై అనురక్తితో, గణపతి దేవుని పేర, గణపురమనే పట్టణాన్ని, రామప్పను తలపించే గణపేశ్వ రాలయాన్ని నిర్మించి, గణపతి సముద్రమనే సువిశాల చెరువును తవ్వించి, చరిత్ర కెక్కాడు. అవును అందుకు నేనే నిలువెత్తు సాక్ష్యం అంటూ గణపతిరెడ్డి వేయించిన క్రీ.శ. 1254వ సం।।పు …

ఒకప్పుడు నిత్యకళ్యాణం పచ్చతోరణం నేడేమో ఛిన్నాభిన్న శిథిలావరణం! Read More »

గోండుల దివాళి నృత్యోత్సవం

హిందువులు ఆశ్వయుజ మాసంలో (అక్టోబర్లో ) దసరా, దీపావళి పండుగలను జరుపుకుంటే ఇవే పండుగలను గోండు గిరిజనులు ‘దివాడి’ మాసంలో జరుపుకుంటారు. హిందువుల పండుగలకు, గోండుల పండుగలకు మధ్య చాలా భిన్నత్వం ఉంది. హిందువుల దీపావళి పండుగలో భాగంగా మొదటి రోజు భోగి కాల్చడం, తరువాత రోజున నరక చతుర్దశి పేరున దీపాలు వెలిగించి, టపాసులు, బాణసంచా కాల్చడం ప్రధాన అంశాలు కాగా… గోండులు దీపావళి పండుగ జరుపుకునే మాసానికే ‘దివాడి’ అని పేరు పెట్టుకొని భోగి, …

గోండుల దివాళి నృత్యోత్సవం Read More »