deccanland

తృణకాంత మణి అంబర్‍

అంబర్‍ ఎంతో విశిష్టతకలిగిన రత్నం. ఇది చెట్టుజిగురు కాలక్రమంలో గట్టిపడి, శిలాజీకరణం చెందటంవల్ల ఏర్పడుతుంది. అందువల్ల ఇది ఖనిజం కాదు. Mineraloid మాత్రమే. రత్నంగా, శిలాజంగా, ఆయుర్వేద ఔషధంగా దీనికి ఎన్నో ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. భూవిజ్ఞానశాస్త్రపరమైన పరిశోధనలకు అనువైన గతాన్ని తనలో భద్రపరచుకున్న విలువైన సాధనం. దీని భౌతిక లక్షణాలను పరిశీలిస్తే మృదువైన, పెళుసుగా ఉండే గాజువంటి పారదర్శక పదార్థం. తేనెవన్నె పసుపురంగులో ఉంటుంది. తక్కువ కాఠిన్యం (2.5-3) కలిగిన రత్నం అవటంతో ఆభరణాలలో పొదగటానికి సులువుగా …

తృణకాంత మణి అంబర్‍ Read More »

భాగ్యదాయిని బతుకమ్మ

బతుకమ్మ పండుగ తెలంగాణ మహిళల గౌరవం, ఐక్యత, సాంస్కృతిక వైభవానికి ప్రతీకగా తొమ్మిది రోజులు పూలతో ఘనంగా జరుపుకుంటారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందింది.తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ప్రతి ఇంటిని పూలతో నింపి.. మహిళ గుండెల్లో గర్వాన్ని, ఆనందాన్ని కలిగించే పండుగ బతుకమ్మ. భాద్రపద మాసంలో మొదలై తొమ్మిది రోజుల పాటు సాగే ఈ వేడుక తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. రంగురంగుల పూలను పేర్చి అందంగా అలంకరించిన బతుకమ్మల చుట్టూ స్త్రీలు వలయంగా తిరుగుతూ చప్పట్లు కొడుతూ …

భాగ్యదాయిని బతుకమ్మ Read More »

‘‘స్వంత కథ’’

(గత సంచిక తరువాయి)ఒక హైద్రాబాదీగా, భూమి పుత్రుడిగా హైద్రాబాద్‍ చరిత్రపై రచనలు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాను. ఫలితంగా 2006లో ‘‘షహర్‍నామా’’ (హైద్రాబాద్‍ వీధులు – గాథలు) పుస్తకం వచ్చింది. నగర వీధుల పేర్ల వెనుక చరిత్ర, బస్తీలు, అప్పటి మనుషుల గురించి ‘‘కథలు, కథలుగా’’ కథలల్లినాను. ఇది రెండు ముద్రణలకు నోచుకుంది. పుస్తకం కంటె ముందు వారం వారం సీరియల్‍గా 25 వారాల పాటు నమస్తే తెలంగాణా దినపత్రిక ఆదివారం సంచికలో ప్రచురించబడి పాఠకుల మన్ననలను పొందింది.ఆ తర్వాత …

‘‘స్వంత కథ’’ Read More »

అరుదైన ఆలయ పునాదులు(ఇదొక ఇంజనీరింగ్‍ అద్భుతం)

బాదామీ చాళుక్యుల కాలంలో, ఇప్పటి జోగులాంబ-గద్వాల జిల్లాలో, కృష్ణానది, తుంగభద్రానదితో కలిసే కూడలి సంగమేశ్వరంలో, దేవాలయ పునాదులకు సంబంధించి మనదేశంలోనే అరుదైన ఆధారాలు వెలుగుచూశాయి. అలంపూర్‍లోని నవబ్రహ్మేశ్వరాలయాల మాదిరిగనే సంగమేశ్వరాలయం, రేఖానాగర ప్రాసాదశైలిలో నిర్మించబడింది. గర్భాలయం, అర్ధమండపం, మహామండపం, అన్ని కట్టడభాగాలపైన అనేక దేవతామూర్తుల శిల్పాలు సా.శ.7-8 శతాబ్దాల నాటి బాదామీ చాళుక్య ఆలయ వాస్తుశిల్పానికి అద్దం పడుతున్నాయి. నదికి ఆ వైపు నుంచి తెచ్చిన ఎర్రఇసుక రాతితో నిర్మించిన కూడలి సంగమేశ్వరాలయం, శ్రీశైల జలాశయ ముంపుకు …

అరుదైన ఆలయ పునాదులు(ఇదొక ఇంజనీరింగ్‍ అద్భుతం) Read More »

దుర్గమ్మ ఆకాశలక్ష్మిగా.. బతుకమ్మ భూదేవిగాచెడుపై మంచి గెలిచిన రోజు

దేశమంతటా వైభవంగా జరిగే తొమ్మిదిరోజుల వేడుకలను దేవీనవరాత్రులనీ, శరదృతువులో వస్తాయి. కనుక శరన్నవరాత్రులనీ అంటారు. మన దగ్గర మరింత వైవిధ్యంగా ఉంటాయివి. అంటే ఒకవైపు అమ్మవారి ఆరాధనలు, మరోవైపు బతుకమ్మ సంబురాలు. దుర్గామాతది- మార్మికపథం. బతుకమ్మది- పూలరథం. లలితా సహస్రంలోని ‘ప్రాణదా’ అనే నామానికి బతుకునిచ్చేది, జీవం పోసేదని అర్థం. ‘బతుకు-బతకనివ్వు’ అనేది బతుకమ్మ సందేశం. పండుగలనేవి మనుషుల్ని కలపడం కోసమే! ‘భూసతికిం (భూదేవికి) దివంబునకు (స్వర్గలోకానికి) పొల్పు ఎసగంగ శరత్‍ సమాగమంబు ఆసకల ప్రమోదకరమై విలసిల్లె… …

దుర్గమ్మ ఆకాశలక్ష్మిగా.. బతుకమ్మ భూదేవిగాచెడుపై మంచి గెలిచిన రోజు Read More »

పర్యావరణ సామ్యవాదం!

మానవులు జీవనచక్రాన్ని విచ్ఛిన్న పరచుకున్నారు. ఈ విచ్ఛిన్నం వారి దైవిక అవసరాల కోసం జరిగింది కాదు. ప్రకృతిని జయించుకునేందుకు వారు ఏర్పరచుకున్న సామాజిక సంస్థ వల్ల జరిగింది. సంపదను పెంపొందించుకోవటం కోసం చాలా వాటిని అతిక్రమించారు. గౌరవించాల్సిన వాటిని గౌరవించలేదు. పాటించవలసిన వాటిని పట్టించుకోలేదు. ఫలితంగా ఒక వైషమ్యం ఏర్పడింది. ప్రకృతి నియమాలను దాటి ప్రవర్తించడం వల్ల ఇటువంటి వైషమ్యం పుడుతుంది. కాబట్టే పర్యావరణ సంక్షోభం. ఈ సంక్షోభం ప్రకృతి, పర్యావరణాలకే కాదు. అంతిమంగా అది మానవ …

పర్యావరణ సామ్యవాదం! Read More »

దీపావళి వెనకున్న పురాణ కథలు

దీపావళి అంటేనే వెలుగుల పండుగ. అమావాస్య చీకట్లను చీల్చుతూ ఎటుచూసినా దీపాల సొబగులే.. అంబరాన్నంటే సంబరాలే. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా హిందువులంతా ఎంతో ఆనందోత్సాహాలతో జరుపుకొనే ఈ దీపావళి వేడుక. ఆశ్వీయుజ త్రయోదశి, చతుర్దశి, అమావాస్య.. ఈ మూడు రోజులకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది. సనాతన ధర్మంలో అశ్వీయుజ మాస కృష్ణపక్ష త్రయోదశి మొదలు మూడు రోజుల్లో ప్రదోష సమయాన (సాయంకాలం వేళ) దీపాలను ఇంటి వద్ద, ఆలయాల వద్ద, గోశాల వద్ద వెలిగించడం …

దీపావళి వెనకున్న పురాణ కథలు Read More »

చీమ చిటుక్కుమన్నా… చిటికెలో పసిగడుతుంది…@ నైసార్‍ మిషన్‍..!!

ఒక్కోసారి మన కళ్ళముందు జరిగే మార్పులను కూడా మనం సరిగా గుర్తించలేం. కానీ అంతరిక్షం నుండి నేలపై ఏదైనా, ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో ఒక్క అంగుళమంత చిన్న తేడా వచ్చినా పసిగట్టడం సాధ్యమేనా అంటే… నిస్సందేహంగా సాధ్యమేనంటున్నారు శాస్త్రవేత్తలు. ఇండియా, అమెరికాల సంయుక్త భాగ స్వామ్యంతో గత జులై 30న ప్రయోగించిన నైసార్‍ శాటిలైట్‍కు ఇలాంటి సామర్థ్యాలు మెండుగా ఉన్నాయని, అత్యున్నత సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగించిన కారణంగా నైసార్‍ ప్రపంచ ఉపగ్రహ చరిత్రలోనే ఒక మైలురాయిగా నిలవనున్నదని …

చీమ చిటుక్కుమన్నా… చిటికెలో పసిగడుతుంది…@ నైసార్‍ మిషన్‍..!! Read More »

అతిపెద్ద కోటల్లో గండికోట

గండికోటను చూడాలనుకోవడమే గొప్ప విశేషం. ఎందుకంటే ప్రపంచ స్థాయిలో అరుదైన ప్రదేశంగా గండికోట రెండవ స్థానంలో నిలుస్తుంది. దేశంలో ఇలాంటి గొప్ప పర్యాటక ప్రదేశం మరొకటి లేదు. 1000 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన కోట, వేల సంవత్సరాల క్రితం కొండను చీల్చుకుంటూ ప్రవహించిన పెన్నానది ప్రవాహం ఇంకెక్కడా లేని అరుదైన విశేషాలు. అసలు ఇలాంటి అద్భుతమైన పర్యాటక ప్రదేశం ఒకటుందనీ చాలా మందికి తెలియదు. తెలిస్తే మాత్రం చూడకుండా ఉండలేరు. చూస్తే ఎంతో ఆనందిస్తారు.ప్రధాన ప్రవేశద్వారం దాటి …

అతిపెద్ద కోటల్లో గండికోట Read More »

గండికోట అభివృద్ధిలో ఇంటాక్‍ కృషి

గ్రాండ్‍ క్యానియన్‍ ఆఫ్‍ ఇండియాగా ప్రసిద్ధిచెంది భారతదేశానికే తలమానికంగా నిలిచిన ప్రముఖ చారిత్రక పర్యాటక కేంద్రం గండికోట ఖ్యాతిని విశ్వవ్యాప్తం చేసే కృషిలో ఇంటాక్‍ అగ్రభాగాన నిలుస్తోంది. తొలి నుంచి గండికోటకు యునెస్కో గుర్తింపు తీసుకురావాలనే సంకల్పంతో అనేక పర్యాయాలు అటు అధికారులు, ఇటు పాలకుల దృష్టికి వినతుల రూపంలో తీసుకెళ్తూనే ఉంది. కొద్ది నెలల క్రితం వైయస్సార్‍ కడప జిల్లా మైదుకూరు పర్యటనకు వచ్చిన రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడుకు గండికోట అభివృద్ధిపై ఇంటాక్‍ …

గండికోట అభివృద్ధిలో ఇంటాక్‍ కృషి Read More »